In het werken met jonge kinderen – denk aan peuters en kleuters tot ongeveer zes jaar – komen gedrags- deskundigen voor specifieke uitdagingen te staan. Zowel in het kader van deskundig onderzoek als bij geloofwaar-digheidsonderzoeken vraagt deze leeftijdsgroep om een andere benadering, aangepast taalgebruik en bijzonder veel terughoudendheid in
interpretatie.
In deze nieuwsbrief bespreken we enkele valkuilen en delen we hoe wij bij Connectus
hiermee omgaan, steeds met oog voor zorgvuldigheid en betrouwbaarheid.
hiermee omgaan, steeds met oog voor zorgvuldigheid en betrouwbaarheid.
1. Beperkte verbale vaardigheden vragen om aangepaste methodiek
Jonge kinderen kunnen hun ervaringen vaak nog niet goed onder woorden brengen. Dit
beperkt de mogelijkheden tot klassieke interviewmethoden en vereist dat we vooral via spel,
observatie en indirecte communicatie informatie verzamelen.
beperkt de mogelijkheden tot klassieke interviewmethoden en vereist dat we vooral via spel,
observatie en indirecte communicatie informatie verzamelen.
✅ Wat wij doen: We maken gebruik van leeftijdsadequate technieken zoals spelobservatie,
projectief materiaal en ouder-kindinteracties. Daarnaast betrekken we de omgeving – zoals
ouders, school en opvang – om de context en het gedrag van het kind zo breed mogelijk in
kaart te brengen.⚠️ Valkuil: Verwachten dat jonge kinderen ondubbelzinnig of lineair verslag kunnen doen
van complexe ervaringen.
projectief materiaal en ouder-kindinteracties. Daarnaast betrekken we de omgeving – zoals
ouders, school en opvang – om de context en het gedrag van het kind zo breed mogelijk in
kaart te brengen.⚠️ Valkuil: Verwachten dat jonge kinderen ondubbelzinnig of lineair verslag kunnen doen
van complexe ervaringen.
2. Suggestibiliteit is reëel en onderschat
Jonge kinderen zijn sterk beïnvloedbaar door hun omgeving. De manier waarop vragen
gesteld worden, de toon of zelfs verwachtingen van volwassenen kunnen hun antwoorden en
gedrag onbewust sturen.
gesteld worden, de toon of zelfs verwachtingen van volwassenen kunnen hun antwoorden en
gedrag onbewust sturen.
✅ Wat wij doen: We besteden bij Connectus veel aandacht aan neutrale vraagstelling,
vermijden sturende technieken en houden rekening met het effect van eerdere gesprekken met
ouders, hulpverlening of school.⚠️ Valkuil: Onbedoelde suggestie of herhaling kan leiden tot sociaal wenselijke of
aangepaste antwoorden, zeker bij geloofwaardigheidsonderzoeken rond grensoverschrijdend
gedrag.
vermijden sturende technieken en houden rekening met het effect van eerdere gesprekken met
ouders, hulpverlening of school.⚠️ Valkuil: Onbedoelde suggestie of herhaling kan leiden tot sociaal wenselijke of
aangepaste antwoorden, zeker bij geloofwaardigheidsonderzoeken rond grensoverschrijdend
gedrag.
3. Gedrag is geen directe afspiegeling van waarheid
Bij jonge kinderen kan gedrag – zoals teruggetrokken zijn, regressie of agressie – wijzen op
stress of onveiligheid. Maar het is geen sluitend bewijs van een specifieke oorzaak.
Gedragingen zijn vaak meervoudig verklaarbaar.
stress of onveiligheid. Maar het is geen sluitend bewijs van een specifieke oorzaak.
Gedragingen zijn vaak meervoudig verklaarbaar.
✅ Wat wij doen: We interpreteren gedrag altijd binnen een bredere context en formuleren
bevindingen met de nodige voorzichtigheid. We maken expliciet wat wél en niet
geconcludeerd kan worden.
bevindingen met de nodige voorzichtigheid. We maken expliciet wat wél en niet
geconcludeerd kan worden.
⚠️ Valkuil: Gedrag ‘lezen’ als bewijs, zonder voldoende aandacht voor alternatieve
verklaringen.
verklaringen.
4. Ouders en context zijn cruciale informatiebronnen
Bij jonge kinderen is informatie uit de omgeving essentieel. Ouders, begeleiders en
leerkrachten bieden waardevolle observaties die helpen om het functioneren van het kind
beter te begrijpen.
leerkrachten bieden waardevolle observaties die helpen om het functioneren van het kind
beter te begrijpen.
✅ Wat wij doen: We hechten veel belang aan triangulatie: het combineren van meerdere
bronnen om een genuanceerd beeld te krijgen. We letten op discrepanties tussen wat ouders
vertellen en wat we zelf waarnemen.
bronnen om een genuanceerd beeld te krijgen. We letten op discrepanties tussen wat ouders
vertellen en wat we zelf waarnemen.
⚠️ Valkuil: Te eenzijdig vertrouwen op één bron – of het kind zelf als enige
informatiedrager beschouwen.
informatiedrager beschouwen.
Tot slot: de dialoog tussen recht en expertise
Deskundigenonderzoek bij jonge kinderen vraagt om specifieke expertise, methodisch geduld
en een grote terughoudendheid in interpretatie. Bij Connectus bouwen we daarom onze
werkwijze rond zorgvuldige observatie, brede contextanalyse en multidisciplinair overleg.
Zowel in deskundigen onderzoeken als in geloofwaardigheidsonderzoeken geldt: hoe jonger
het kind, hoe groter het belang van nuance.
en een grote terughoudendheid in interpretatie. Bij Connectus bouwen we daarom onze
werkwijze rond zorgvuldige observatie, brede contextanalyse en multidisciplinair overleg.
Zowel in deskundigen onderzoeken als in geloofwaardigheidsonderzoeken geldt: hoe jonger
het kind, hoe groter het belang van nuance.
